logo « gerelateerde sites
Succesvolle organisaties hebben
grip op hun bedrijfsrisico's

Bestuursaansprakelijkheid

Een bestuurder van een bv, vereniging of een stichting dient zijn taak goed uit te voeren anders komt bestuursaansprakelijkheid in beeld. Weliswaar is de bv, stichting of vereniging aansprakelijk voor ‘schulden’ die worden gemaakt, maar naast de bv, stichting of vereniging kan ook een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. De bestuurder wordt geconfronteerd met persoonlijke aansprakelijkheid als hij zijn taak als bestuurder niet behoorlijk (‘onbehoorlijk bestuur’) heeft vervuld.

Wat is onbehoorlijk bestuur?

Volgens wet- en regelgeving dient een bestuurder van een rechtspersoon zoals een bv, stichting of vereniging zich niet schuldig te maken aan ‘onbehoorlijk bestuur’. Wat het begrip ‘onbehoorlijk bestuur’ inhoudt wordt aan de hand van concrete situaties ingevuld door de wetenschap, rechtspraak en actuele ontwikkelingen zoals Corporate Governance Gedragscodes, waaronder de Code Tabaksblat. Onbehoorlijk bestuur leidt tot bestuursaansprakelijkheid.

Bestuursaansprakelijkheid en Interne aansprakelijkheid 

De interne aansprakelijkheid van een bestuurder, of het bestuur van een bv, stichting of vereniging betreft de aansprakelijkheid tegenover de vennootschap (of de rechtspersoon). Een bestuurder heeft een verplichting naar de vennootschap (of de rechtspersoon) tot een behoorlijk vervulling van de aan hem opgedragen taak. Indien de bestuurder hierin tekortschiet, kan de vennootschap, de stichting of vereniging, of in geval van faillissement, de curator, een beroep doen op aansprakelijkheid uit hoofde van het niet voldoen aan de verplichting tot een behoorlijke vervulling van de aan hem opgedragen taak. Bestuursaansprakelijkheid derhalve van een bestuurder uit hoofde van onbehoorlijk bestuur.  

Bestuurder en externe aansprakelijkheid

Iedere bv, stichting, vereniging of andere rechtspersoon kan in het maatschappelijk verkeer onrechtmatig handelen naar derden toe, bijvoorbeeld leveranciers. Naast de bv, stichting of vereniging kan een bestuurder aansprakelijk worden gesteld voor de schade die het gevolg is van het plegen van een onrechtmatige daad of het niet nakomen van contractuele verplichtingen. In deze situatie wordt gesproken over de externe aansprakelijkheid van een bestuurder.

Bestuursaansprakelijkheid van een bestuurder komt ook in beeld wanneer een bestuurder zich schuldig maakt aan een handelen of nalaten waardoor schade aan een derde partij wordt veroorzaakt en deze schade veroorzakende handeling of nalaten aan de bestuurder valt te verwijten.

Bestuursaansprakelijkheid is hoofdelijk en collectief

Voor een bestuurder van een bv, stichting of vereniging of een andere rechtspersoon geldt een collectieve verantwoordelijkheid voor alle bestuurstaken (collegiaal bestuur). Voor de bestuurder geldt derhalve een hoofdelijke aansprakelijkheid. Dat houdt in dat een individuele bestuurder in beginsel aansprakelijk kan worden gesteld en aansprakelijkheid draagt voor de volledige schade die voortvloeit uit fouten van een individuele bestuurder en zijn medebestuurders. Een individuele bestuurder kan zich niet gauw onttrekken aan bestuursaansprakelijkheid als andere bestuurders zich schuldig hebben gemaakt aan onbehoorlijk bestuur.

Voorbeelden van bestuurdersaansprakelijkheid

In het onderstaande zijn enkele voorbeelden vermeld van een handelen of nalaten dat gekwalificeerd kan worden als onbehoorlijk bestuur. En onbehoorlijk bestuur leidt tot bestuursaansprakelijkheid.
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het niet bijhouden van een boekhouding
• Bestuursaansprakelijkheid wegens het te laat deponeren van de jaarrekening
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het ongunstig vervreemden van activa
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het negeren van tegenstrijdige belangen van een bestuurder in privé en zakelijk
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het aangaan van een voor de rechtspersoon nadelige verplichting in het zicht van een dreigend faillissement
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het te gemakkelijk aangaan van grote financiële verplichtingen zonder een deugdelijk vooronderzoek
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het handelen in strijd met de statuten van de stichting, vereniging, bv of een andere rechtspersoon
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het verstrekken van financieringen aan derden, een medebestuurder of aandeelhouders zonder daarvoor zekerheid te vragen
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het aangaan van verplichtingen die de rechtspersoon niet kan nakomen
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het niet tijdig melden van betalingsonmacht aan de fiscus en het UWV
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van ongerechtvaardigde persoonlijke verrijking
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het werken met zwart geld
• Bestuursaansprakelijkheid als gevolg van het niet op tijd informeren van aandeelhouders en toezichthouders over ontwikkelingen die voor hen van belang zijn

Bestuursaansprakelijkheid voor fiscale schulden

Bestuursaansprakelijkheid van een bv of andere rechtspersonen komt ook in beeld wanneer belastingschulden niet tijdig zijn gemeld. Als de bv haar omzet- of loonbelasting niet kan voldoen, dan dient de bestuurder dit tijdig te melden bij de belastingdienst. Tijdig melden houdt in een melding binnen 2 weken nadat de belasting betaald had moeten zijn.
Als een bestuurder tijdig meldt dan komt een bestuursaansprakelijkheid in privé toch in beeld, wanneer de belastingdienst aannemelijk maakt dat het niet-betalen is te wijten aan kennelijk onbehoorlijk bestuur van de bestuurder of bestuurders gedurende 3 jaar voorafgaande aan het tijdstip van de mededeling. De bewijslast van onbehoorlijk bestuur rust op de belastingdienst.

Als de bestuurder niet tijdig meldt, dan wordt de bestuurder geconfronteerd met het wettelijk vermoeden dat niet betaling is te wijten aan kennelijk onbehoorlijk bestuur gedurende voornoemde periode. In deze situatie is bestuurdersaansprakelijkheid in privé bijna niet te ontlopen.