logo « gerelateerde sites
Een klachtenprocedure is
niet hetzelfde als iemand
aansprakelijk stellen

Professioneel handelen

Uit rechtspraak blijkt dat onder zorgvuldig handelen in ieder geval wordt verstaan professionaliteit. Daaronder wordt verstaan dat een beroepsbeoefenaar in ieder geval zijn vak moet verstaan. Van een tandarts mag verwacht worden dat hij weet hoe een kies getrokken moet worden en een advocaat dient op de hoogte te zijn van de meest recente wet- en regelgeving. Ook is van belang dat de beroepsbeoefenaar zijn opdrachtgever op risico’s dient te wijzen. Die informatieplicht strekt verder wanneer de opdrachtgever een leek is dan in het geval de opdrachtgever ook zelf een zekere mate van relevante kennis heeft.

Onder professioneel handelen kan ook worden gerekend het tonen van eigen initiatief. Zo zal de arts die op de eerste hulp werkzaam is een patiënt die klaagt over buikpijn ook dienen te ondervragen naar eventuele andere klachten die direct of indirect verband kunnen houden met de door de patiënt geuite klachten.

Zelfregulering beroepsgroep

De juridisch vereiste zorgvuldigheidsnorm van een beroepsbeoefenaar wordt ook bepaald door interne regelgeving uit de betreffende beroepsgroep. Zo vallen artsen onder het medische tuchtrecht en advocaten onder het advocaten tuchtrecht. Maar ook gedragsregels, gedragscodes, protocollen en regelgeving omtrent kwaliteit en risicobeheersing geven inhoud aan de in acht te nemen zorgvuldigheidsnorm.

Beroepsfout en toerekenbare tekortkoming/onrechtmatige daad

Aansprakelijkheid als gevolg van een beroepsfout kan juridisch worden gekwalificeerd als een toerekenbare tekortkoming uit hoofde van het niet nakomen van een verplichting uit een contract of een overeenkomst of als een onrechtmatige daad als gevolg van onrechtmatig handelen of nalaten jegens de gedupeerde partij.

Als de beroepsbeoefenaar de beroepsfout heeft gemaakt op grond van een overeenkomst van opdracht, dan is de juridische grondslag voor de aansprakelijkheid “wanprestatie” of een toerekenbare tekortkoming. Als er tussen de beroepsbeoefenaar en de gedupeerde geen contract of overeenkomst is gesloten en derhalve er geen contractuele relatie bestaat tussen de beroepsbeoefenaar en de gedupeerde partij, dan kan de aansprakelijkheid gebaseerd worden op het plegen van een onrechtmatige daad.

Bij twijfel is het raadzaam om de aansprakelijkheid als gevolg van een beroepsfout zowel te baseren op een toerekenbare tekortkoming en het plegen van een onrechtmatige daad. Beide rechtsgronden kunnen dan in een procedure getoetst worden. Het doorslaggevende criterium, het schenden van een zorgvuldigheidsnorm, is voor beide vorderingen immers gelijk. Alleen in de procestechnische kant zitten verschillen die in een procedure verder kunnen worden uitgewerkt.

Niet elke beroepsfout leidt tot aansprakelijkheid

Niet elke beroepsfout leidt automatisch tot aansprakelijkheid. Uit rechtspraak blijkt dat de concrete situatie en de omstandigheden van het specifieke geval moeten uitmaken of een beroepsbeoefenaar al dan niet in strijd heeft gehandeld met zijn zorgvuldigheidsverplichting. Of een beroepsfout uiteindelijk tot aansprakelijkheid en de verplichting tot schadevergoeding leidt wordt uiteindelijk bepaald door de rechter.